Trakya`da kuraklık ayçiçeği rekoltesini yüzde 40 düşürünce sanayici işleyecek ayçiçeği tohumu bulamadı. Küresel ısınma yüzünden yaşanan kuraklık ayçiçek üretimini de vurdu. Rusya , Ukrayna , Moldova , Bulgaristan , Romanya ve Türkiye gibi dünyanın sayılı ayçiçek yağı üreticisi ülkelerde 2007 yılına stoksuz girilmesi ve rekoltenin aşırı sıcaklar yüzünden yüzde 30-40 civarında düşük kalması, bir yandan ithalat artışını gündeme getirirken iç piyasada da fiyatların yüzde 50 civarında zamlanmasına neden oldu.

Yüzde 50 zamlandı

18 Ağustos 2006`da tonu 430 YTL olan ayçiçeği tohumu bu yılın aynı döneminde 828 YTL `ye çıktı. Bir yılda fiyatını katlayan ayçiçeği tohumunun özellikle son 2 haftada büyük zam gördüğü dikkati çekiyor. Tohumun tonu 2 hafta önce 674 YTL seviyesindeyken, Edirne Borsası `nda önceki gün 828 YTL `den işlem gördü.

Tohumda maliyet artınca ayçiçeği yağı fiyatları da arttı. 1 ay önce kilosu 1.6 YTL ayçiçek yağı şimdilerde 2.1 YTL `ye yükselmiş durumda. Ramazan ayının yaklaşmasıyla ürün tedarik edemeyen sanayiciler de ithalata dayandı.

Kaynak bulunamıyor

Biodizelde bitkisel yağ kullanımına ağırlık verilmesi de bitkisel yağlara olan talebi artırınca mevcut üretim talebi karşılayamaz hale geldi. Daha önce Türkiye `ye ürün satmak için uğraşan Rusya , Ukrayna , Moldova , Bulgaristan ve Romanya bu kez Türkiye `den ithalat yapmak için birbirleriyle yarışmaya başladı.

Ramazan öncesinde iç piyasada fiyat artışı tüketicinin tepkisini çekerken sektör yetkilileri, şu an için stok sorunu olmadığını ancak fiyatlarda düşüşün beklenmemesi gerektiğini belirttiler.

Borsada fiyat tavan yaptı

Trakya Birlik Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Akgün ,Türkiye `deki yağ piyasasını oluşturan Edirne Borsası `nda fiyatların sürekli yükseliş gösterdiğini söyledi. Akgün , `Türkiye `nin yıllık ayçiçeği yağı tüketimi 1.9 milyon ton civarında. Bunun yüzde 45`lık kısmı yani 900 bin tonu ithal ürün. Geri kalanı iç üretim. Ancak bu yıl Türkiye `de üretim neredeyse yarı yarıya düştü. Bu yıl toplam 700-750 bin ton üretim bekliyoruz. Bunun 550 bin tonunu Trakya Birlik karşılar. Yağ karaborsaya düşmez ama sıkıntı da yaşanır . Geçen yıl üretim 740 bin tondu` diye konuştu.

Kişi başı tüketim 20 kiloya ulaştı

Ürün 2004 2005 2006 (Ton )

Ayçiçeği Yağı 452.000 537.000 579.000

Mısır Yağı 108.000 71.000 102.000

Soya Yağı 57.000 35.000 81.000

Kahvaltılık Margarin 160.000 161.000 168.000

Teneke Margarin 59.000 57.000 65.000

Endüstriyel Margarin 200.000 229.000 258.196

Kaynak: Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği

Ayçiçek tohumu fiyatı uçuşa geçti

Tarih 2006 2007

7 Ağustos — 641

8 Ağustos — 649

9 Ağustos 510 649

10 Ağustos 450 675

11 Ağustos — 703

12 Ağustos — —

13 Ağustos — 709

14 Ağustos 474 738

15 Ağustos — 724

16 Ağustos 485 729

17 Ağustos — 794

18 Ağustos 430 809

19 Ağustos — —

20 Ağustos — 828

Edirne Borsası /Ton fiyatı (YTL )

Türkiye `de ihtiyacın yüzde 80`ini karşılayan Trakya `da üretimin seyri

2004/05 597.885 Ton

2005/06 770.000 Ton

2006/07 740.000 Ton

2007/08 550.000 Ton *

* Beklenti

Orkide : Yağsız kalmayız ancak fiyatlar da inmez

İç pazardaki ayçiçek yağı ihtiyacının yüzde 35`ini gerçekleştiren Orkide Yağ `ın Dış Ticaret Müdürü Ahmet Us , Türkiye `de yıllık 1.4 milyon ton yemeklik bitkisel yağ tüketildiğini, rekoltedeki düşüş ve dünyadaki sıkıntı yüzünden fiyatların arttığını söyledi.

Dünyada toplam 122 milyon ton olan bitkisel yağ üretiminin 114 milyon tonunun yemeklik yağ olarak kullanıldığını, Türkiye `de bu yıl 1.3 milyar dolarlık ithalat yapıldığına dikkat çeken Us , `İthalat da çözüm değil çünkü mal bulmak zor. Şu anda dünyanın her tarafında aynı sıkıntı yaşanıyor, Türkiye `de geçen yıl 80-85 cent olan ihracat fiyatı bu yıl 1.3 dolara yaklaştı. Bize mal satmak isteyen ülkeler şimdi mal almak için geliyor. Türkiye `de yağsız kalmayız ama fiyatlar da artık inmez. Fiyat artışı son dönemde yüzde 50`yi buldu. Aynı sıkıntı mısırözü yağında da var. Dış borsalarda geçen yıl 650-700 dolar olan fiyat şu anda 1.150 dolar. İç piyasaya baktığımızda ise nihai tüketimde fiyat artışı yüzde 50`yi de aştı` diye konuştu.

Obayağ markasını üreten Cihan Gıda`ya ait Çiftçiler Birlik Yağ Sanayi Pazarlama ve Satış Müdürü Ahmet Selçuk Özel de işleyecek tohum bulamadıklarından yakındı. Özel, şöyle konuştu:

`Ağustos başında 32 YTL olan 18 litrelik ayçiçek yağını 40-42 YTL `ye satıyoruz. Ramazan `a girilmesiyle ayçiçek yağı bulamayabiliriz. Geçen hafta tohumun tonu 700-710 YTL iken şu anda 800-830 YTL `ye çıktı. Maliyetler tüketiciye, raflara yansıyor.`

2007-08-25 14:15:03 Vatan

Not: cuneyts isimli kullanıcımızın forumdaki yazısı temel alınarak yazılmıştır.